Mobbing ve Üç Etki Derecesi

Mobbingin üç etki derecesi bulunmaktadır (Davenport, Schwartz ve Elliot, 2003):

(Mobbing ile ilgili çalışmamdan kısa bölümler)

Birinci derece mobbing: Kişi direnmeye çalışır, erken aşamalarda kaçar veya ya aynı iş yerinde ya farklı bir yerde sorunun tamamen üstesinden gelir.

İş arkadaşlarından küçük düşürücü davranışlar görmek şaşırtır ve sıkıntı verir. Kızgınlık veya üzüntü duyguları açığa çıkar. Bazıları karşı koymaya çalışırken bazıları anlayışla yaklaşabilir. İş ortamına antipati duymaya ve başka bir iş aramaya başlar. Kişi işlevselliğini sürdürse bile şu semptomlar görülebilir:

  • Ağlama
  • Uyku problemleri
  • Alınganlık
  • Konsantrason bozukluğu

Kişinin ailesi ve arkadaşlarıyla olan ilişkileri etkilenmez, çeşitli sosyal faaliyetlerle durumdan uzaklaşmaya çalışmak genelde geçici rahatlamalar sağlar. Bu durum devam ederse ikinci derce mobbinge dönüşür.

İkinci derece mobbing: Kişi direnemez, kaçamaz, geçici veya uzun süren zihinsel ve/veya fiziksel rahatsızlıklar çeker ve işe geri dönmekte zorlanır.

Uzun süre boyunca mobbinge maruz kalanlarda şu gibi semptomlar görülebilir:

  • Yüksek tansiyon,
  • Kalıcı uyku bozuklukları,
  • Mide-bağırsak sorunları,
  • Konsantrasyon bozuklukları,
  • Aşırı kilo verme veya alma,
  • Depresyon,
  • Alkol ya da ilaç alışkanlığı (Frone, 2006),
  • İşyerinden kaçma (sık sık geç kalmak, gitmemek veya sıklaşan hastalık izinleri),
  • Alışılmadık korkular (görünür hiçbir neden yokken uçma, araba sürme ya da yalnız kalma gibi korkular oluşması),

Aile ve arkadaşlar bir şeylerin ters gittiğini anlar ama işteki zorlukları azımsayabilirler. Sağlık problemleri ve psikolojik durum, çalışma istekliliğini ve iş performansını etkilemeye başlar. Profesyonel yardım gerektiği sinyalleri başlar.

Yapılan araştırmalarda ABD’de çalışma saatleri öncesinde ve süresince gerçekleşen ilaç kullanımının ciddi boyutlara ulaştığını göstermektedir. (Frone, 2006) Geçtiğimiz on iki ay içinde erkek çalışanların %9,5 ve kadın çalışanların %4,2’sinin bir yasadışı ilaç veya uyuşturucu madde kullandığı belirtilmiştir. Ayrıca, iş yerinde erkeklerin %5 ve kadınların %1’i tarafından marihuana kullanıldığı; kadın ve erkeklerin %1’inin kokain, amphetamin ve çeşitli sakinleştiriciler kullandığı tespit edilmiştir.

Üçüncü derece mobbing: Etkilenen kişi işine geri dönemez. Fiziksel veya ruhsal zarar görme, ciddi boyutlardadır. Yalnızca çok özel bir tedavi uygulanmasının yararı olabilir.

Üçüncü derece mobbingde insanlar iş yapamaz hale gelirler İşe korku, dehşet veya nefret duyguları ile giderler. Kendini koruma mekanizmaları ve özgüvenleri zedelenmiştir. Aşağıdaki fiziksel ve psikolojik belirtiler oluşur:

  • Şiddetli depresyon (McKee-Ryan, Song, Wanberg ve Kinicki 2006),
  • Panik ataklar,
  • Kalp krizleri,
  • İntihar girişimleri,
  • Üçüncü kişilere yönelik şiddet.

Bunlar aile ve arkadaşlar için önemli uyarı işaretleri olmalıdır. Artık tıbbi ve psikolojik yardım önerilmektedir.

Saldırgan davranışların sonucunda aşağıda belirtilen durumların yaşanması beklenmektedir:

  • Yapılan işlerin nitelik ve niceliğinde düşüş,
  • İletişim ve ekip çalışmasının bozulması da dahil olmak üzere çalışanlar arasında problemli ilişkiler,
  • Çalışanlar arasında güven kaybı ve fitnecilik,
  • Artan personel devri (turnover) maliyeti,
  • Düşük verim,
  • Hastalık izinlerinin, raporların artması,
  • Saygınlık ve güvenilirlikte kayıplar,
  • Şirket veya mensupları aleyhinde davalar açılması
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: